چگونه توسل کنیم

[1] تغابن7

[2] امام احمد

[3] متفق عليه

[4] اعراف180

[5] مائده35

[6] يونس106

[7] عبدالله خياط در كتاب عقيدة المسلم، فصل مربوط به توسل در مورد توسل به جاه مي گويد: در حديثي كه بخاري روايت نموده است آمده كه در زمان عمر بن خطاب رضي الله عنه مردم دچار قحطي و خشكسالي شدند. جهت چارة كار به خدمتش رفتند. ايشان عباس را آورد و اين مطلب از جانب ايشان روايت شده كه فرمود:"اللهم انّا كنّا جدبنا نتوسل اليك بنبينا فتسقينا و انّا نتوسل اليك بعم نبينا فاسقينا، قال فيسقون"[پروردگارا هر گاه دچار خشكسالي مي شديم به واسطة پيامبرمان به تو متوسل مي شديم و ما را با آب باران سيراب مي كردي و حال به واسطة عموي پيامبرمان به تو متوسل مي شويم. برايمان باران بفرست. راوي حديث مي گويد: باران باريد.]

عبدالله خياط گويد: مقصود عمر رضي الله عنه اين بوده است كه آنها در زمان حيات رسول الله صلي الله عليه وسلم از او مي خواستند كه براي آنها از الله دعا نمايد كه باران ببارد، چنانكه در احاديث زيادي در دعاهاي طلب باران آمده است و دعاي پيامبر صلي الله عليه و سلم نيز قبول و آنها نيز به باران مي رسيدند اما بعد از اينكه رسول الله صلي الله عليه وسلم به رفيق اعلي منتقل شد، بر ايشان مقدور نبود كه از او بخواهند يا او برايشان دعا كند به همين دليل از عمويش عباس پسر عبدالمطلب درخواست دعاي باران كردند و اين به آن سبب است كه در كلام عمر يكي از دو مورد زير مقدر است: 1. ما به واسطة جاه پيامبرمان به تو متوسل مي شديم.2. ما به واسطة دعاي پيامبرمان به تو متوسل مي شديم. و با رجوع به سنت مطهر و سيرة اصحاب كرام رضوان الله عليهم و اطلاع يافتن از راه و روش آنها در مورد توسل و درخواست باران برايمان به وضوح روشن مي گردد كه آنها در منزلشان نمي نشستند تا از الله به واسطة جاه پيامبرشان درخواست كنند و بگويند: پروردگارا به واسطة جاه و يا شرافت و منزلت رسول الله صلي الله عليه وسلم در نزد خودت برايمان باران بفرست، بلكه آنها هميشه اينگونه عمل مي كردند كه به خدمت رسول الله صلي الله عليه وسلم در آيند و از او بخواهند كه برايشان دعا كند و ايشان نيز درخواست آنها را مي پذيرفت و برايشان دعا مي كرد و اين تنها امر صحيح نقل شده از اصحاب در اين باب است. و غير اين طريق از آنها منقول نيست و در هيچ يك از كتابهاي تدوين شدة معتبر در باب سنت رسول الله صلي الله عليه وسلم نيز روايت نشده است.

[8] بقره186

[9] ابن تيمه -رحمه الله- در كتاب الواسطه بين الحق و الخلق در مورد انواع واسطه هاي مردم مي فرمايد: واسطه هايي كه بين پادشاهان و مردم قرار مي گيرند به يكي از سه شكل زير است:

1.   براي اطلاع ايشان از احوال و اوضاع مردم در مورد چيزهايي كه از آن بي خبرند و نمي دانند. اگر بگويد خداوند احوال بندگان خود را نمي داند مگر اينكه در مورد آن بعضي از ملائكه يا پيامبران به او خبر دهند، چنين شخصي كافر است، چون الله تعالي آنچه را كه در آسمانها و زمين است مي داند.

2.   اينكه پادشاه از تدبير امور مربوط به رعيت خود و دفع دشمنانش درمانده و ناتوان باشد مگر اينكه ياري دهندگاني وي را در آن امور ياري كنند. بنابراين پادشاه به دليل ناتواني اش از داشتن ياران و پشتيبان، ناگزير است. حال آنكه ذات مقدس او از سستي و ناتواني منزه است و الله تعالي بر هر چيز تواناست.

3.   پادشاه قصد فايده رساندن و نيكي كردن به رعيت را نداشته باشد مگر يك عامل خارجي وي را تحريك كند. پس هرگاه شخصي تقاضاي خود را از طريق كسي كه پادشاه را اندرز مي دهد و او را اكرام مي دارد عرضه بدارد، يا اينكه كسي او را براي برآوردن نيازش سفارش كند كه پادشاه به خاطر بيم و اميد از وي، اراده اش تحريك شود و او را وادار به بر آورده كردن نيازمنديهاي رعيتش نمايدكه در اين صورت يا به خاطر تمايلي است كه در اثر سخنان اندرزگويانه واعظ در قلبش ايجاد مي شود يا به سبب رغبت و ترسي است كه از سخن سفارش كننده در دلش به وجود مي آيد و حال آنكه الله تعالي پرورش دهنده و فرمانرواي حقيقي هرچيز است و مهر او نسبت به بندگانش از مهر مادر به فرزندش بسي افزونتر است. تمام اشياء تحت مشيت اوست، هرچه بخواهد، خواهد شد و همه خيرات و نيكي ها به ارادة اوست. بنابراين روا نيست كه در جهان كسي باشد كه الله را بر خلاف اراده اش به كاري وادارد و او اميد و هراسي از كس ندارد. چون هرچه هست از اوست.

بنابراين الله تعالي بي نياز از اين واسطه هاست و چنين انديشه اي در موردش كفر است و نبايد او را به مخلوقاتش تشبيه كرد چون الله تعالي در وصف خودش مي فرمايد:*لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ*